Skonfiguruj Netplan.
Ustaw adres, bramę i DNS.

01 / PODSTAWY

Netplan opisuje, jak ma działać sieć.

Netplan to narzędzie używane w Ubuntu do definiowania ustawień sieci w plikach YAML. Podajesz interfejs i jego parametry, a Netplan przygotowuje konfigurację dla programu, który zarządza połączeniem. Takim programem jest systemd-networkd albo NetworkManager.

W przykładach używamy renderer: networkd, typowego dla Ubuntu Server. Ubuntu Desktop zwykle korzysta z NetworkManager. Sprawdź istniejące ustawienia przed wyborem renderera. Opisane mechanizmy wyjaśnia dokumentacja Ubuntu Server.

Przykłady dotyczą przewodowego IPv4 w maszynie laboratoryjnej. dhcp4: false wyłącza DHCP dla IPv4, ale samo w sobie nie wyłącza IPv6.

02 / CZTERY ELEMENTY

IP identyfikuje host. Reszta wskazuje drogę.

Adres 192.168.10.10/24 oznacza 24 bity części sieciowej i 8 bitów części hosta. W tej podsieci adres sieci to 192.168.10.0, broadcast to 192.168.10.255, a typowy zakres hostów to 192.168.10.1–192.168.10.254 (254 adresy). Adresu sieci ani broadcast nie przypisuj komputerowi.

Jeżeli laboratorium jest odizolowane i nie ma routera, pomiń trasę domyślną. Komputery w tej samej podsieci nadal mogą się komunikować.

03 / ZANIM ZMIENISZ USTAWIENIA

Najpierw poznaj swoją maszynę.

Ćwicz na Ubuntu Server w maszynie wirtualnej z dostępem do konsoli. W przykładach ens18 jest nazwą umowną. Odczytaj rzeczywistą nazwę, np. enp0s3, ens33 lub eno1, i zamień ją w plikach.

ip -br link
ip -br address
ip route
ls -l /etc/netplan/
sudo netplan get

ip -br link pokazuje nazwy i stan kart; lo to interfejs pętli zwrotnej, nie karta do LAN. ip route pokazuje trasy, w tym obecną bramę. netplan get odczytuje scaloną konfigurację. UP nie gwarantuje dostępu do Internetu.

W świeżej maszynie ćwiczeniowej użyjemy /etc/netplan/01-lab.yaml. Jeżeli inny plik już konfiguruje tę kartę, po wykonaniu kopii zapasowej edytuj ten plik zamiast dodawać drugi opis tej samej karty. W dalszych poleceniach podstaw wtedy rzeczywistą nazwę pliku.

04 / GOTOWE PRZYKŁADY

Wybierz jeden wariant konfiguracji.

Każdy przykład jest osobną konfiguracją, a nie kolejną częścią jednego pliku. Dostosuj nazwy kart, adresy, bramę i DNS do swojej pracowni. Przy publicznych DNS sieć musi pozwalać na korzystanie z tych usług.

network:
  version: 2
  renderer: networkd
  ethernets:
    ens18:
      dhcp4: false
      addresses:
        - 192.168.10.10/24
      routes:
        - to: default
          via: 192.168.10.1
      nameservers:
        addresses:
          - 1.1.1.1
          - 9.9.9.9

network:
  version: 2
  renderer: networkd
  ethernets:
    ens18:
      dhcp4: true

network:
  version: 2
  renderer: networkd
  ethernets:
    ens18:
      dhcp4: true
      dhcp4-overrides:
        use-dns: false
      nameservers:
        addresses:
          - 1.1.1.1
          - 9.9.9.9

network:
  version: 2
  renderer: networkd
  ethernets:
    ens18:
      dhcp4: true
    ens19:
      dhcp4: false
      addresses:
        - 10.0.0.20/24

05 / OD PLIKU DO DZIAŁAJĄCEJ SIECI

Wygeneruj. Wypróbuj. Potwierdź.

1. Zapisz kopię i edytuj właściwy plik

   Poniższa kopia obejmuje cały katalog. Nazwa zawiera datę i godzinę. 01-lab.yaml stosuj tylko zgodnie z zasadami z części „Przygotowanie”.

   Kopia zapasowa i edycjakopiuj

   sudo cp -a /etc/netplan "/root/netplan-backup-$(date +%Y%m%d-%H%M%S)"
   sudo nano /etc/netplan/01-lab.yaml

   W nano: Ctrl + O, Enter zapisuje plik; Ctrl + X kończy edycję.

2. Ustaw właściciela i uprawnienia

   Plik dostępny dla rootkopiuj

   sudo chown root:root /etc/netplan/01-lab.yaml
   sudo chmod 600 /etc/netplan/01-lab.yaml

   Netplan zaleca pliki YAML należące do root i dostępne tylko dla tego użytkownika. Mogą zawierać poufne ustawienia, np. hasła Wi-Fi. Zasady uprawnień →

3. Sprawdź składnię i wypróbuj konfigurację

   Wykonuj polecenia kolejnokopiuj

   sudo netplan generate
   sudo netplan try --timeout 120

   generate generuje konfigurację backendu, ale w działającym systemie nie przełącza sieci. Jeśli pokaże błąd, popraw YAML przed kolejnym poleceniem. try wprowadza ustawienia na próbę i czeka na potwierdzenie. W drugiej konsoli wykonaj testy z następnej sekcji, a następnie potwierdź działający wariant klawiszem Enter. Potwierdzona konfiguracja pozostaje aktywna; dodatkowe apply nie jest wtedy konieczne. Opis netplan try →

4. Wiedz, kiedy użyć apply

   sudo netplan apply stosuje konfigurację bez okna potwierdzenia. Używaj go świadomie po sprawdzeniu pliku, z dostępem do konsoli. Przy zmianie adresu IP sesja SSH może się zerwać — ponowne połączenie wykonaj z nowym adresem.

06 / DIAGNOSTYKA

Testuj od karty do nazwy domeny.

ip -br address show ens18
ip route
resolvectl status ens18
ping -c 3 192.168.10.1
ping -c 3 1.1.1.1
resolvectl query ubuntu.com
getent ahostsv4 ubuntu.com

Brak odpowiedzi na ping nie zawsze oznacza awarię: urządzenie lub zapora może blokować ICMP. resolvectl zakłada działający systemd-resolved, typowy dla Ubuntu. Adres 127.0.0.53 w /etc/resolv.conf może być prawidłowym lokalnym resolverem, a nie błędem.

07 / TWOJA KOLEJ

Skonfiguruj serwer pracowni.

network:
  version: 2
  renderer: networkd
  ethernets:
    ens18:
      dhcp4: false
      addresses:
        - 192.168.50.25/24
      routes:
        - to: default
          via: 192.168.50.1
      nameservers:
        addresses:
          - 192.168.50.1